Hafnarfjörður youths discussed violence at a youth forum.

Verðum að ræða kynferðisofbeldi

„Rúmlega 600 börn 13-15 ára segja að annar unglingur hafi haft við þau munnmök eða samfarir gegn vilja þeirra. Þarna erum við ekki að tala um kynferðislega áreitni heldur grófasta form kynferðisofbeldi, nauðgun. Þetta eru allt of háar tölur,“ segir Kolbrún Hrund Sigurgeirsdóttir, verkefnastýra ofbeldis- og kynheilbrigðismála hjá Barnaheillum. Hún stýrði Ungmennaþingi Barnaheilla um kynferðisofbeldi í nánum samböndum í Skátaheimilinu að Hjallabraut nú í morgun.

Markmið þinganna er að fá innsýn í upplifun og viðhorf unga fólksins og hverju þau vilja koma á framfæri varðandi ofbeldi í nánum samböndum. Unnið var í hópum á 6 manna borðum stýrt af sérfræðingum með pizzaveislu að þingi loknu. Þátttakendurnir í morgun komu úr efstu bekkjum grunnskóla Hafnarfjarðar og fyrsta bekk FG.

Mál sem þarf að tala um

„Þetta er mál sem við þurfum að tala um,“ segir Rakel Sunna Magnúsdóttir úr Víðistaðaskóla. „Þetta er okkar rödd og það sem við erum að díla við. Það er því gott að fá svona tækifæri.“ Rakel Sunna segir að það hafi komið henni helst á óvart hvað öll voru sammála.

„Við vorum öll að pæla í því saman og vinna í málinu.“ En hvað þarf að gera? „Við í hópnum mínum viljum bæta fræðsluna og endilega fá meiri fræðslu um andlegt ofbeldi.“

Jón Gísli Eðvaldsson úr Áslandsskóla sagði daginn hafa verið góðan. „Þetta voru hjálpsamlegar umræður og mjög fínt að það sé svona félag að hjálpa börnum og aðstoða, sýna þeim hvað hægt er að gera til að finna hjálp.“ Undir það tekur Leon Freyr Stefánsson úr sama skóla. „Já, þetta hjálpar börnum að fá aðstoð og skilja aðeins betur hvað ofbeldi er.“ Hann telur upp úrræði eins og 1717, Bergið headspace.

Til Stígamóta vegna unglingsáranna

Kolbrún Hrund frá Barnaheillum segir klárlega þörf á svona umræðu. „Það að við séum endalaust ár eftir ár að sjá að langt yfir helmingur þeirra sem koma til Stígamóta eru að vinna úr ofbeldi sem þau urðu fyrir áður en þau urðu 18 ára sýnir það. Þessu verðum við að breyta, ná tölunni niður. Við verðum að tala við unga fólkið til að vita hvernig við eigum að gera þetta. Hvað eru þau að takast á við? Hverjar eru áskoranirnar? Hvaða lausnir telja þau henta? Stjórnvöld verða  að hlusta.“

En hvernig stóð hafnfirska unga fólkið sig? „Frábærlega,“ segir hún. „Enda komust færri að en vildu og við vissum að við værum að fá áhugasama krakka.“

Kunni mun á réttu og röngu

Kristín Blöndal Ragnarsdóttir, kynfræðslu- og náttúrufræðikennari í Lækjarskóla og kennslufulltrúi mannréttinda hjá Hafnarfjarðarbæ, segir umræður dagsins verið í takti við það sem unga fólkið ræddi í grunnskólunum í Viku6.

„Því miður hafa allt of mörg ungmennanna orðið fyrir ofbeldi eða eiga eftir að verða fyrir ofbeldi. Þannig að það er valdeflandi fyrir þau að taka þátt í svona umræðu og svo er ótrúlega fræðandi að heyra hvað önnur hafa um þetta að segja,“ segir Kristín. „Þau þurfa öll á þessari fræðslu að halda og þurfa öll að vera meðvituð um málefnið. Þau þurfa að læra muninn á réttu og röngu.“

Fullorðna fólkið ekki allt í takt við það unga

Hrafnkatla Örk Gunnarsdóttir, Salka Guðrún Andrésdóttir  og Elfu Íris Einarsdóttir úr Öldutúnsskóla segja að dagurinn hafi verið fræðandi, mikilvægur.

„Okkur finnst mikilvægt að fullorðið fólk skilji hvað þetta er alvarlegt og komið langt hjá unglingum,“ segir Salka. Þær eru sammála um að internetið, samfélagsmiðlar, hafi þar mikil áhrif. „Það er svo grátt svæði hvar mörkin liggja þegar kemur að því hvað er ofbeldi og hvað ekki. Sérstaklega andlegt ofbeldi,“ segir Salka. Hrafnkatla segir andlegt ofbeldi rótin að öðru ofbeldi.

„Kynferðislegu og líkamlegu ofbeldi byrjar oft á þessu andlega og mér finnst ekki nóg talað um það. Krakkar og fólk vita oft ekki að þau eru að verða fyrir andlegu ofbeldi eða að beita því. Þetta hefur svo langvarandi áhrif á fólk,“ segir Hrafnkatla. „Fólk telur jafnvel að þetta sé eðlilegt, en það er það ekki.“

Þeim fannst sjónarhorn þeirra ungu og fullorðnu á þinginu hafa verið ólík. „Já, það kom okkur á óvart hvað þau vissu lítið um þetta, því það er ekki nóg talað um málið.“

Niðurstöðurnar kynntar í apríllok

En hvað verður svo um umræðurnar? „Við tökum saman allar niðurstöðurnar,“ segir Kolbrún. „Við förum á 6 staði á landinu. Bæði skoðum við svæðin sérstaklega og hvort eitthvert þeirra standi út, hafi litla fræðslu eða mikla, grípi krakkana eða ekki. Við munum láta sveitarstjórnir á svæðunum fá niðurstöðurnar en kynnum líka niðurstöðurnar í heild á vinnustofu sem við verðum með 29. Apríl. Þar afhendum við stjórnvöldum, lögreglunni og skólakerfinu niðurstöðurnar.“

En verður hlustað. „Ég verð að trúa því. Maður getur ekki annað.“